چرا جنگ منطقهای شد؟
به گزارش گروه سیاسی شبکه خبری ایران۲۴، "رامین نصیری" کارشناس روابط بینالملل در یادداشتی اختصاصی با عنوان چرا جنگ منطقهای شد؟ برای "شبکه خبری ایران۲۴" نوشت: روزهای اخیر برخی رسانهها تلاش میکنند چنین القا کنند که جمهوری اسلامی ایران در حال «منطقهای کردن جنگ» است. اما واقعیت میدان چیز دیگری میگوید. این جنگ زمانی ماهیت منطقهای پیدا کرد که طی دهههای گذشته بخش قابل توجهی از کشورهای منطقه اجازه دادند خاک، آسمان و زیرساختهایشان به محل استقرار پایگاههای نظامی ایالات متحده تبدیل شود؛ پایگاههایی که سالها بخشی از آرایش نظامی واشنگتن علیه ایران بودهاند.
در منطق جنگ، هر نقطهای که به سکوی عملیات دشمن تبدیل شود، بخشی از میدان نبرد محسوب میشود. بنابراین انتظار اینکه ایران اجازه دهد آمریکا از پایگاههای منطقه برای حمله استفاده کند اما پاسخی دریافت نکند، انتظاری غیرواقعی است. جمهوری اسلامی ایران نیز بارها بهصورت رسمی هشدار داده بود که در صورت استفاده از این پایگاهها علیه ایران، همه منافع و مراکز نظامی آمریکا در منطقه اهداف مشروع پاسخ ایران خواهند بود.
از سوی دیگر، امنیت غرب آسیا بهشدت با امنیت ایران گره خورده است. ایران یکی از بزرگترین و باثباتترین بازیگران منطقه است و هرگونه ناامنی در آن، بهطور طبیعی اثر دومینویی بر کل منطقه خواهد داشت. تصور اینکه ایران ناامن باشد اما دیگر کشورها در امنیت باقی بمانند، بیش از آنکه یک تحلیل باشد، یک توهم راهبردی است.
نکته مهم دیگر این است که ایران پیش از آغاز این درگیری تلاشهای گستردهای برای جلوگیری از جنگ انجام داد؛ از صبر استراتژیک و خویشتنداری در برابر اقدامات تحریکآمیز گرفته تا ابتکارهای دیپلماتیک و مذاکرات غیرمستقیم. اما ترکیب خطای محاسباتی در واشنگتن و رفتارهای ماجراجویانه آمریکا در نهایت به شکلگیری این تقابل انجامید؛ تقابلی که اکنون نشان داده دستکم گرفتن ایران میتواند هزینههای سنگینی برای مهاجمان داشته باشد.
واقعیت میدان نیز نشان میدهد که این نبرد عملاً فراتر از یک درگیری دوجانبه تعریف شده است. از حملات موشکی و پهپادی ایران در قالب عملیات «وعده صادق ۴» تا فشار نیروهای مقاومت بر مواضع رژیم صهیونیستی و هدف قرار گرفتن پایگاههای آمریکایی در منطقه، همگی بیانگر شکلگیری یک معادله امنیتی جدید در غرب آسیا هستند.
در چنین شرایطی برخی تحلیلگران حتی در غرب نیز اذعان کردهاند که واشنگتن برای جلوگیری از شکست راهبردی خود تلاش میکند دامنه جنگ را گسترش دهد و بازیگران بیشتری را وارد میدان کند تا هزینههای شکست را تقسیم کند. همین مسئله نشان میدهد روایت «منطقهای شدن جنگ توسط ایران» بیش از آنکه واقعیت باشد، بخشی از جنگ روایتهاست.
در نهایت باید گفت این نبرد در ماهیت خود تقابل ایران با آمریکا و رژیم صهیونیستی است؛ جنگی که با یک تجاوز نظامی آغاز شد. اکنون کشورهای منطقه نیز در برابر یک انتخاب راهبردی قرار دارند: ادامه حرکت در چارچوب نظم تحمیلی واشنگتن یا حرکت به سمت نظمی منطقهمحور که امنیت آن توسط خود بازیگران منطقه تأمین میشود.